دوشنبه , ۴ تیر ۱۳۹۷

گفتگوی مهر با سرمربی هلندی شطرنج/سه ایرانی قهرمان جهان می‎شوند

به گزارش “ورزش تایمز”، «ایوان سوکولوف» از مربیان مطرح شطرنج است که طی سال های گذشته به واسطه همکاری با فدراسیون ایران رفت و آمدهای زیادی را به کشورمان داشته است. آخرین حضور وی در کنار شطرنجبازان ایران مربوط به رقابت های زنان جهان بود که دو سال پیش در ایران برگزار شد اما سال جاری دور جدید همکاری های این مربی هلندی با فدراسیون شطرنج ایران از سر گرفته شد.

مسابقات جام ملت های آسیا (خردادماه – بنگلادش) و المپیاد جهانی (مهرماه – گرجستان) دو رویدادی هستند که سوکولوف باید شطرنجبازان ایران را برای حضور در آنها آماده کند. البته «سوکولوف» یکی از دو گزینه موردنظر فدراسیون شطرنج برای هدایت تیم ملی بود اما مسئولان این فدراسیون از مذاکره همزمان با وی و «یوگنی میروش نیچنکو» از اوکراین در نهایت با این گزینه هلندی به توافق رسیدند. بر این اساس وی۲۲ اردیبهشت ماه پیش به ایران سفر کرد و در آغاز همکاری های دوباره خود با شطرنجبازان ایران، دو هفته تمرینات ملی پوشان کشورمان در هر دو بخش مردان و زنان را زیر نظر داشت.

این مربی هلندی در حالی چهارشنبه هفته گذشته به این مرحله از تمرینات پایان داد که معتقد است شطرنج ایران دو سه ستاره دارد که به زودی کاندیدای قهرمانی جهان خواهند شد. این مربی در گفتگو با “ورزش تایمز” تاکید کرد که ایران می تواند جزو ۱۵ کشور برتر جهان در شطرنج باشد. 

* “ورزش تایمز”: از حضور دو هفته ای خود در ایران بگویید و همکاری ای که طی این مدت با شطرنج ایران داشتید.

– ایوان سوکولوف: این پنجمین حضور من در ایران برای همکاری با فدراسیون شطرنج بود. من قبلاً در جریان رقابت هایی مانند المپیاد جهانی باکو کنار شطرنجبازان ایران بودم و بر همین اساس شناخت لازم را از آنها دارم. امسال و در ورود دوباره به ایران با دو نفر از بهترین های شطرنج بانوان یعنی سارا خادم الشریعه و میترا حجازی پور کار کردم. در بخش پسران هم با برگزیدگان منتخب برای اعزام به المپیاد جهانی و جام ملت های آسیا شامل پرهام مقصودلو، محمدامین طباطبایی، علیرضا فیروز جاه، شاهین لرپری زنگنه، مسعود مصدق پور، پویا ایدنی و احسان قائم مقامی کار کرده ام. باید بگویم نحوه پیشرفت بازیکنان خیلی خوب بوده است. در کل و طی سالهای گذشته شطرنج بازان ایران به خصوص در رده سنی پایه ارتقای خوبی در سطح جهانی داشته اند.

* اگر اشتباه نکنم بهترین یا شاید هم یکی از بهترین نتایج تاریخ شطرنج ایران، سه سال پیش در المپیاد جهانی باکو به دست آمد در حالی که شما هدایت تیم ایران را عهده دار بودید.

– بله؛ ما در گروه B قهرمان شدیم در حالی که بسیاری از تیم های مطرح مانند آلمان و مجارستان بعد از ما قرار گرفتند. این نشان می دهد که نتیجه به دست آمده در آن رقابت ها توسط ایران چقدر فوق العاده بوده است.

* علاوه بر توانایی شطرنج بازان ایران، نتیجه به دست آمده در باکو بی تأثیر از حضور شما نبود.

– به هر حال درآن المپیاد تیم ایران بهترین نتیجه ممکن را به دست آورد. من پیش از این هم در کشورهایی مثل هلند و امارات همکاری داشته و نتایج خوبی با شطرنج بازان آنان در سطح جهانی واروپایی کسب کردم.

* به واسطه حضور چندباره در ایران و شناختی که از شطرنج بازان ایرانی دارید، فکر می کنید بارزترین نقطه مثبت و منفی بازیکنان ما شامل چه مواردی باشد؟

– بازیکنان بعضاً در زمان های حساس و مشکل انتخاب های خیلی خوبی دارند و این یکی از بارزترین نقاط قوت شطرنج بازان ایرانی است. علاوه بر این، ایرانی ها از لحاظ محاسبه مسائل تاکتیکی بسیار توانمند هستند. اینها از نقاط مثبت در عملکرد شطرنج بازان ایران است اما قاعدتاً هر یک از این بازیکنان سبک خاص خود را در بازی دارند و بر این اساس هر کدام هم ممکن است نقطه ضعفی داشته باشند. من نمی توانم در مورد تک تک بازیکنان این موضوع را تشریح کنم اما در مجموع این را بگویم نقاط ضعفی که در میان شطرنج بازان ایرانی وجود دارد قابل برطرف شدن است.

* نبود مربی خصوصی یکی از مسائلی است که بعضاً شطرنج بازان ایران از آن به عنوان یک کمبود یاد می کنند.  به این مسئله (همراه داشتن مربی خصوصی) چه نگاهی دارید؟

– سالها است که در شطرنج فعالیت دارم اما یک بازیکن خیلی باید لاکچری و دارای اوضاع مالی فوق العاده ای باشد تا همیشه و در هر شرایطی مربی سطح بالا کنار خود داشته باشد. این موضوع خیلی محتمل نیست شخصاً به عنوان یک مربی شطرنج بازی ندیده ام که همیشه یا حتی بیشتر مواقع، مربی در کنارش داشته باشد حتی می توانم به جرئت بگویم تعداد شطرنج بازانی که مربی خصوصی دارند طوری که آن مربی فقط با آن شطرنج باز کار کند، به تعداد انگشتان دست هم نمی رسد. البته که فدراسیون ایران تلاش دارد تا جای ممکن از حضور مربیان در کنار بازیکنان خود استفاده کند. همین الان که این همکاری در این زمینه با من وجود دارد، کلاس های دو نفره برگزار می کنیم که به نوعی خصوصی به حساب می آید.

* شطرنج ایران در مقاطع مختلف شاهد ظهور یک ستاره است مانند سارا خادم الشریعه و پرهام مقصودلو که طی سالهای گذشته عملکرد فوق العاده ای در سطح جهانی داشته اند اما این ستاره ها در مقاطعی با افت مواجه می شوند. به نظر شما دلیل آن چیست؟

– رسانه های ایران انتظاری که از سارا خادم الشریعه در برخی مسابقات مثل رقابت های قهرمانی زنان جهان داشتند، غیر واقعی بود. طبیعی بود برای آن رقابت ها بازیکنانی بزرگ و قوی به ایران سفر کردند. در مقابل چنین بازیکنانی انتظاری که رسانه های ایرانی از سارا داشتند، بیشتر شبیه آرزو بود برای قهرمانی این بازیکن؛ غیر واقعی بودن انتظارات در آن مقطع، بار اضافه ای برای سارا ایجاد کرد و این موضوعی بود که آن را به رئیس فدراسیون تأکید کردم. غیر واقعی بودن خواسته ها از طرف رسانه ها نه تنها کمک حال بازیکنان نمی شود بلکه باعث فشار و ایجاد بار منفی در جریان مسابقات هم می شود و در نتیجه موجب می شد تا سارا خود واقعی اش هم نباشد. تصور اینکه خادم الشریعه در هر رویداد بهترین نتایج را بگیرد و قهرمان شود، انتظاری غیرمعقول است و بار منفی این موضوع به مراتب بیشتر از بار مثبت آن است.

در بخش پسران هم سه بازیکن فعالیت دارند که رنکینگ بسیار نزدیکی به هم دارند پرهام مقصودلو از محمدامین طبیعی ریتینگ بالاتری دارد و ریتینگ محمد امین هم از علیرضا فیروز جاه بالاتر است. البته باید سن این بازیکنان را مدنظر داشت. پرهام از محمدامین بزرگ تر است و سن محمدامین هم از علیرضا بیشتر است. طبیعی است هرچه سن بازیکنان بالاتر برود صاحب درجه بین‌المللی بهتری هم می شود. پرهام در حال حاضر ریتینگ ۲۶۴۰ را  دارد و قاعدتا محمد امین هم طی یک سال آینده ودر صورتی که همین روند را ادامه دهد می تواندریتینگ ۲۶۰۰ را طی کند.

* پس از نظر شما این طور نیست که شطرنج بازان ما پس از چند مرحله درخشش به نوعی اشباع شوند؟

– نه؛ چرا اینطور فکر می کنید!؟ در مسابقات شارجه پرهام با یک امتیاز اختلاف، قهرمان شد. عملکردی که وی در آن رقابت ها داشت در حد بازیکنی با ریتینگ ۲۸۰۰ بود. این تصور که پرهام چنین مسیری موفقی را ادامه ندهد و بعد از این قهرمانی، ستاره ای خاموش شود کاملاً اشتباه است.

* توصیه شما به ستاره های شطرنج ایران برای موفقیت بیشتر چیست؟

– شطرنج ایران دو سه بازیکن دارد که ظرفیت لازم برای رفتن به رده های خیلی بالاتر را دارند. در رابطه با این بازیکنان و در کل شطرنج بازان ایران، صحبتی که با مسئولان فدراسیون داشتم و آن را به خود بازیکنان هم منتقل کردم این بود که به شکل مرتب از کلاس های شطرنج من یا هر مربی برجسته دیگری استفاده کنند ضمن اینکه شرایطی مهیا شود که هرچه بیشتر به رقابت های سطح بالا اعزام شده و با بازیکنانی بهتر از خود رقابت کند.

* اشاره کردید به ستاره های شطرنج ایران؛ از نظر شما کدام بازیکن ایرانی پدیده شطرنج ایران است و یا می تواند در آینده به عنوان یک پدیده مشخص شود؟

– من یک مربی هستم و قاعدتاً با توجه به اینکه همزمان با بسیاری از بازیکنان کار می کنم نمی توانم از بازیکنی خاص نام ببرم اما تأکید می کنم دو سه نفر در شطرنج ایران هستند که ستاره اند و فکر می کنم به زودی جز کاندیداهای قهرمانی جهان شوند.

* بی شک سارا خادم الشریعه یکی از بهترین های شطرنج ایران است. این بازیکن مدتی با یک مربی هلندی کار می  کرد که ظاهراً شما اختلاف نظر هایی با او داشتید طوری که در نهایت همین اختلاف ها موجب قطع همکاری سارا با آن مربی شد. این موضوع را تأیید می کنید؟

– مسئله این گونه نبود؛ این مربی از دوستان نزدیک من است. اگر هم مسئله ای بوده جز مسائل خصوصی بین خودمان است که پرداختن به آن اصلاً جایی در این گفتگو ندارد.

* شطرنج ایران طی سالهای گذشته ۲۰ پله در رده بندی جهانی صعود داشته است، فکر می کنید در نهایت این صعود تا کجا ادامه خواهد داشت؟

– شطرنج ایران باید جزء ۱۵ کشور برتر جهان شود و قطعاً چنین ظرفیتی را دارد. البته که برای رسیدن به این مهم، باید برنامه ریزی های لازم انجام شود. من معتقدم که شطرنج ایران حتی می تواند به رده هایی بالاتر از این هم برسد اما باید ابتدا در جمع ۱۵ کشور برتر قرار بگیریم. این صعود هم براساس ریتینگ انفرادی بازیکنان به دست می آید. در سطح جهان، کشورهایی با ظرفیت زیادی در شطرنج فعالیت دارند که ایران یکی از آنهاست.

* برای رسیدن به همه این موفقیت ها یعنی قهرمان شدن بازیکنان ایرانی در جهان و قرار گرفتن جزء ۱۵ کشور برتر، موضوع میزبانی ها چقدر می تواند تأثیرگذار باشد؟

– خیلی سخت است که در این زمینه درصدی را بگویم اما قاعدتاً میزبانی ها بی تأثیر هم نیست؛ البته نمی توانیم همه میزبانی ها را در یک رده ببینیم. میزبانی ها چند دسته هستند. رقابتی مانند ستارگان جهان از آنجا که باعث می شود ایرانی ها با تعدادی از بهترین های جهان رقابت کنند می تواند بسیار مفید باشد اما رویدادی مانند مسابقات زنان جهان که دو سال پیش در تهران برگزار شد بیشتر برای معرفی ایران خوب بود. چنین رویدادی باعث می شود رسانه های خارجی به ایران توجه کنند و به نوعی برگزاری آن به معرفی فرهنگ و تمدن ایران کمک می کند.

* حضور خانواده ها در رقابت های مختلف داخلی و خارجی یکی از مسائلی است که همیشه دیده می شود به خصوص در رابطه با شطرنج بازان رده های سنی؛ از نگاه شما به عنوان یک مربی حرفه ای، این موضوع تأثیر مثبت دارد یا می تواند اثرات منفی هم داشته باشد؟

– این گونه همراهی از طرف خانواده ها، خیلی نرمال است. در همه کشورها، خانواده ها فرزندان شطرنج باز خود را در رده های سنی حمایت می کنند و قطعاً این حمایت می تواند مثبت هم باشد.

* یکی از دغدغه های خانواده ها این است که می گویند شطرنج در بعد ذهنی به کودکانشان کمک زیادی می کند اما به عنوان یک رشته ورزشی، روی فعالیت های بدنی و فیزیکی آنها تأثیر زیادی ندارد.

– برای افرادی که وارد شطرنج می شوند باید دو موضوع را لحاظ کرد: یکی جنبه رقابتی است که خیلی هم زیاد اهمیت دارد و یکی این که شطرنج روی توانمندی افراد مانند فکر کردن، محاصره کردن، منطق، پیش بینی و… و. تأثیر مثبت دارد و موجب تقویت و گسترش اینگونه توانمندی ها می شود. باید به این موارد خیلی زیاد توجه داشت و تأثیری که در کل شطرنج می تواند روی ذهن افراد داشته باشد.

* این سوال را اینگونه مطرح می کنم آیا در کشورهای پیشرفته تر در شطرنج برای بازیکنان فعالیت های بدنی ویژه لحاظ می شود؟

– شخصاً به تمام شطرنج بازانی که به صورت حرفه ای فعالیت دارند، پیشنهاد و تأکید می کنم که در کنار شطرنج ورزشی مانند فوتبال، بسکتبال، تنیس، شنا، هندبال و حتی وزنه زدن را دنبال کنند. این گونه فعالیت های ورزشی می تواند تأثیرات بسیار مفیدی داشته باشد و کمک حال آنها در نتیجه گیری باشد. من خودم طی دو هفته ای که در ایران بودم روزانه ۷ ساعت با شطرنج بازان به صورت مستمر کار می کردم اما علاوه بر این روزانه ۲۰ هزار قدم هم می زدم.

* و صحبت پایانی؟

– ممنون از شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *